Στο «Parasite» η ελπίδα ταξικής κινητικότητας γίνεται πεδίο επιστημονικής φαντασίας


~ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ SPOILERS~
Το σινεμά επιστημονικής φαντασίας αντιμετωπίζεται συχνά ως αυτοαναφορικό genre, στο βαθμό που περισσότερο από το περιεχόμενο και την ιστορία έχει σημασία το περίβλημα, και με βάση αυτό κατηγοριοποιείται. Δεν υπάρχει κανένας συμβολισμός, κανένα υπόβαθρο που να δημιουργεί υπαινιγμούς για την πραγματική ζωή, ώστε η κατηγοριοποίηση των ταινιών του είδους να γίνεται προγενέστερα και αποκλειστικά με εξωτερικά κινηματογραφικά χαρακτηριστικά (αισθητική, σύνοψη του σεναρίου στο IMDb), και όχι μετά τη θέαση της ταινίας.
Ο Bong Joon Ho έχει πειραματιστεί με το σινεμά επιστημονικής φαντασίας (“The Host”, “Snowpiercer”, “Okja”), ενώ έχει δείξει πως μπορεί να δημιουργεί αλλόκοτους μικρόκοσμους ακόμη και μέσα σε ρεαλιστικά περιβάλλοντα (“Barking Dogs Never Bite”). Γνωρίζει πώς να χειρίζεται το είδος εκ των έσω, σε ζητήματα ρυθμού, εικονοποιίας και διαχείρισης καταστάσεων. Από αυτή την άποψη, το «Parasite» είναι μια σκοτεινή σάτιρα για τις ταξικές ανισορροπίες των σύγχρονων οικονομικά ανεπτυγμένων κοινωνιών, αλλά είναι και μια ταινία που σου γραπώνει το ενδιαφέρον χάρη στον τρόπο που δανείζεται και αξιοποιεί στοιχεία από το σινεμά επιστημονικής φαντασίας.
Το “Parasite” θα είναι από τις ταινίες που θα σημαδέψουν κινηματογραφικά το 2019, και όχι μόνο για τη σινεφίλ κινηματογραφική πτέρυγα. Έχει όλα εκείνα τα στοιχεία για να αποτελέσει μία νέα δίοδο εισόδου προς το νοτιοκορεατικό σινεμά, με τον ίδιο τρόπο που το «Old Boy» το πέτυχε πριν από 15 χρόνια. Ο Bong καταπιάνεται με ένα καθολικά επίκαιρο ζήτημα, και το προσεγγίζει έτσι ώστε να μη δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις, αλλά να θέτει τα πιο καίρια ερωτήματα.

Μια φτωχοποιημένη οικογένεια εισβάλλει στη ζωή μιας υπερβολικά εύπορης οικογένειας, και εκεί που -για παράδειγμα- ο Haneke θα οραματιζόταν μια ταινία τρόμου, ο Bong οικοδομεί μια σαδιστική σάτιρα με τόσο ετερόκλητες επιλογές και με ένα ξεκάθαρο και σταθερό όραμα, ώστε να μπορείς να πεις με βεβαιότητα ότι παρακολουθείς κάτι πρωτοποριακό, χωρίς αυτό να αποτελεί αναμάσημα ενός ακόμη κλισέ των σινεκριτικών.
Από τη στιγμή που η φτωχή οικογένεια -με επικεφαλής τον τακτικό συνεργάτη του Bong, Song Kang-ho- θα «εισβάλλει» στο σπίτι, η αφήγηση μοιάζει με εξωγήινη εισβολή. Ο κόσμος των υπερβολικά πλουσίων φαντάζει ως εξωγήινος μέσα από τα μάτια των φτωχών, και το ίδιο εξωγήινοι μοιάζουν μέσα σε αυτόν στα δικά μας μάτια. Ο τρόπος που κινούνται, που ανεβοκατεβαίνουν τις σκάλες και που στέκονται είναι παράξενος (δες για παράδειγμα τον τρόπο που επιχειρεί να παραμερίσει τη βιβλιοθήκη η προηγούμενη οικονόμος του σπιτιού), και δεν υπάρχει ούτε μια στιγμή που να νιώθεις πως οικειοποιούνται το χώρο.
Μια καταιγίδα αρκεί για να γκρεμίσει τα όνειρα της φτωχής οικογένειας για διαφυγή από τη ζωή τους, και από εκεί και έπειτα η ταινία κόβει με το μαχαίρι οιεσδήποτε χιουμοριστικές απολήξεις, μαυρίζοντάς σου την ψυχή. Η εκτόνωση του αιμοδιψούς φινάλε μοιάζει προκαθορισμένη, ως η μοναδική κατάληξη της συνύπαρξης αυτών των δύο κόσμων. Πάντα υπήρχε μια μελαγχολία στην ατμόσφαιρα του σινεμά του Bong, και ο συνδυασμός της με ένα βιτριολικό χιούμορ σχηματίζει την κινηματογραφική του ταυτότητα. Εδώ, αυτές οι δύο τάσεις βρίσκονται σε απόλυτη αρμονία, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για να αναδειχθεί το αναντίρρητο αριστούργημά του.

Είναι πραγματικά σπάνιες οι φορές που ένας δημιουργός έχει ένα τόσο ξεκάθαρο πλάνο στο μυαλό του και επιτυγχάνει να το μεταφέρει επακριβώς όπως το φαντάζεται στο έργο του και στη συνέχεια και στο κοινό. Ακόμη λιγότερες είναι οι περιπτώσεις που αυτό συμβαίνει με ένα φλέγον ζήτημα που στερεοποιείται σαν μάγμα, και χωρίς να υπάρχει μέσα ούτε δείγμα διδακτισμού. Το “Parasite” είναι από τις ταινίες που βγαίνουν ελάχιστες φορές μέσα σε μια δεκαετία, ορίζουν καταστάσεις και εγείρουν συζητήσεις. Instant classic με όλη τη σημασία των λέξεων. 

Comments

Popular posts from this blog

Ωδή στο lo-fi καλοκαίρι του 2010

Οι 10 καλύτερες ταινίες του 2019

Ένα κείμενο για την Winona