Το «Too Old to Die Young» είναι ένας 13 ωρών εφιάλτης χωρίς διαφυγή

Μου αρέσει ο Nicolas Winding Refn. Νομίζω δηλαδή. Μπορεί να είναι γεμάτος εμμονές, μπορεί η ιδέα που έχει για τον εαυτό του να τον οδηγεί σε μια αυτάρεσκη σοβαροφάνεια, αλλά σε αυτό το στάδιο δεν έχει να κρύψει τίποτα. Βρίσκεται απαλλαγμένος από κάθε είδους hype, αφού έχουμε απομακρυνθεί ήδη αρκετά από το “Drive” και όπως το έχει ξεκαθαρίσει και ο ίδιος με τις επιλογές του, κανείς πια δεν περιμένει να δει κάτι αντίστοιχο από αυτόν. Με κάθε νέα του δουλειά οι haters αυξάνονται και οι fans μειώνονται και καθώς ο ίδιος ο Refn ανακυκλώνει τα ίδια συστατικά, η ένταση των αντιδράσεων περιορίζεται, στο βαθμό που μάλλον αφορά ένα ακραιφνώς σινεφίλ και καλτ κοινό. 

Στο “Too Old to Die Young” οι συνθήκες είναι γνώριμες, αλλά ταυτόχρονα και τόσο διαφορετικές. Στον Refn δίνεται η δυνατότητα για πρώτη φορά να πειραματιστεί με το τηλεοπτικό φορμάτ, δημιουργώντας κάτι που δε μοιάζει ούτε με τηλεόραση αλλά ούτε ακριβώς με σινεμά και το οποίο περισσότερο ακολουθεί τη δομή της τρίτης σεζόν του “Twin Peaks”. Ο ίδιος δήλωσε ότι ο καθένας μπορεί να παρακολουθήσει όποια και όσα επεισόδια από τα δέκα που δημιούργησε, χωρίς χρονολογική σειρά, και αν και αυτό φαίνεται κάπως ακραίο, στην πράξη βγάζει νόημα. Άλλωστε, στις Κάννες προβλήθηκαν εν είδει ταινίας το τέταρτο και το πέμπτο επεισόδιο, τα οποία παρεμπιπτόντως περιέχουν και μερικές από τις καλύτερες σεκάνς ολόκληρου του πρότζεκτ. 

Κανείς δεν έχει 13 ώρες για ξόδεμα. Για αυτό το λόγο, ποτέ δε θα πρότεινα σε κανέναν το νέο πείραμα του Δανού δημιουργού. Είναι θετικό το γεγονός ότι υπάρχουν δίκτυα όπως το Amazon που είναι διατεθειμένα να επενδύσουν σε τέτοιου τύπου auteur, δίνοντάς τους μάλιστα carte blanche, αλλά ο χρόνος του καθενός είναι τόσο πολύτιμος ώστε κανείς δεν μπορεί να του υποδείξει να τον “πετάξει” σε ατελείωτες σεκάνς κενού περιεχομένου που μοιάζουν με στιλιζαρισμένο μουσικό βίντεο. Αν, όμως, ξέρεις τι θα συναντήσεις και πάλι αποφασίσεις να προχωρήσεις, τότε μπορεί και να ανταμειφθείς. 

Βλέποντας το “Too Old to Die Young”, δεν μπορούσα παρά να αναρωτηθώ πόσο διαφορετικό θα ήταν το “Only God Forgives” ή και το “The Neon Demon” αν είχαν την ευκαιρία να “ανασάνουν” δημιουργικά με τον ίδιο τρόπο, μιας και αποκρυσταλλώνουν επακριβώς το όραμα του Refn τη δεδομένη χρονική περίοδο. Είναι σπάνιο να παρακολουθείς στην τηλεόραση (ή στο λάπτοπ σου) τη δουλειά ενός δημιουργού που μιλά με εικόνες και όχι με λέξεις, και άσχετα από το αν και πόσο σε αφορά, οφείλεις να παραδεχθείς ότι είναι κάτι καινούριο.

Ο πλήρης τίτλος της συρραφής των επεισοδίων 4 και 5 που παρουσιάστηκαν στις Κάννες είναι "Too Old to Die Young: North of Hollywood, West of Hell" και όσο απελπιστικά εξεζητημένος και αν φαίνεται αρχικά, δίνει μια πολύ καλή ιδέα για τις θεματικές που διατρέχουν τη "σεζόν". Είναι ήδη εμφανές από τις πιο πρόσφατες δουλειές του Refn ότι θέλει να προσδίδει μια βιβλικής σημειολογίας έννοια της εκδίκησης ως κινητήριο άξονα των σεναρίων του. Εδώ αντιλαμβάνεται το Λος Άντζελες σαν μια απέραντη ασφυκτική έκταση, όπως λίγο-πολύ απεικονίζεται στις ταινίες του Michael Mann, με τον οποίο μοιράζεται αρκετά κοινά όσον αφορά την προσέγγιση τόσο των χαρακτήρων αλλά και κυρίως του περιβάλλοντος που σταδιακά επιβάλλεται σε αυτούς. 

Ο Refn, λοιπόν, βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με το κοινό. Μολονότι πάντα στιλιζαρισμένη, η βία είναι όλο και πιο ακραία καθώς οι παράλληλες ιστορίες αρχίζουν να έρχονται πιο κοντά, δίνοντας στον κόσμο αυτό που θέλει. Σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες σκηνές ολόκληρου του εγχειρήματος, κατά τη διάρκεια του έβδομου επεισοδίου, ο πρωταγωνιστής Martin αναγκάζεται από τον πατέρα της ανήλικης με την οποία έχει σχέση, να παρακολουθήσει μια σουρεαλιστικά κωμική αναπαράσταση της πρώτης σκηνής της σειράς. Τότε, καθώς ο πατέρας αυνανίζεται μπροστά του, αυτός του επιτίθεται άγρια. Πρόκειται για μια ταινία μέσα στην ταινία, με τον Martin να αντιπροσωπεύει το κοινό που παρακολουθεί και δυσανασχετεί κοιτάζοντας τον εαυτό του στον καθρέφτη, βάλλοντας τον πατέρα-δημιουργό-Refn. Mind=Blown. 

Υπάρχουν τόσα πολλά σημεία για να σταθείς και τόσα άλλα στα οποία δε συμβαίνει τίποτα και απλά δοκιμάζεται η συμμετοχή σου στο mood και την ατμόσφαιρα του εγχειρήματος. Ο μυστικισμός μπλέκεται με τη φιλοσοφία, η έννοια της εκδίκησης αποκτά μεταφυσικές προεκτάσεις, και η neon αισθητική του Refn βρίσκει χώρο και χρόνο να ανασάνει, ερχόμενη σε πλήρη αρμονία με τα ράθυμα και νιχιλιστικά synths του Cliff Martinez. Μπορείς να βρεις τόσα πολλά να πεις για αυτό και μπορεί να μη βρεις τίποτα. Όπως πάντα με τον Refn, είναι ζήτημα προσωπικής αισθητικής, η οποία είναι απλά διαφορετική για τον καθένα. Προσωπικά, μέσα στο "Too Old to Die Young" βρήκα την κόλαση και τον εξαγνισμό μαζί - ένα εξουθενωτικό και μακροσκελές έργο τέχνης που όμως διαθέτει τόσο ισχυρή και σημαίνουσα εικονοποιία ώστε σχεδόν με καλεί να επανέλθω σε αυτό κάποια στιγμή στο μέλλον. Με το μοντέλο της διασκεδαστικής αλλά αδιάφορης περιεχομένου τηλεόρασης να καθιερώνεται, η δύναμη που έχει το (κάθε) "Too Old to Die Young" να μένει μαζί σου και να μεγαλώνει μέσα σου μετά το πέρας της προβολής του είναι πολύτιμη.